Qua merken is er heel veel keus. Met name Becker, Clarion, Alpine, Pioneer, JVC en Kenwood zijn goed.

Meer info over headunits staat op de headunits pagina.

2. Wat is een goede versterker?
Een vermogen vanaf 50 watt contine per kanaal is voldoende voor de gemiddelde installatie. Voor 150-200 euro zijn deze versterker wel te koop.

Belangrijkste features:

Meer info over versterkers en de inbouw ervan staat op de versterker pagina.

3. Welke speakers gebruik ik en hoeveel?
De speakers brengen het daadwerkelijke geluid in je wagen. Vaak wordt meteen gegrepen naar de zwaarste 6x9" speaker voor in de hoedenplank. Op zich geen slechte keuze, makkelijk en snel inbouwen, maar op zich niet erg hifi. Uitgangspunt dient te zijn dat geluid van voren komt. Als je thuis muziek luistert of als je bij een concert bent, staan de speakers toch ook recht voor je. Waarom dan ook niet in de auto? Belangrijk is dus dat het geluid van voren komt. De meeste energie dient dan ook gestoken te worden in een goede frontset.

soorten speakers
Speakers komen in verschillende varianten: coaxiaal, composet etc. Coaxiaal betekent dat de tweeter los op een brug of op een staaf gemonteerd is en min of meer in het middelpunt van het woofertje geplaatst is. Er zijn 2,3 of zelfs 4-weg coaxialen. Qua geluidskwaliteit zegt dat verder niet zoveel, er bestaan zeer goede 2-weg en zeer matige 4-weg coaxiale speakers.
Composets bestaan uit losse woofers, mids en tweeters en een bijbehorend filter. Elke speaker krijgt daarmee z'n eigen tonen (frequentiegebied) te verwerken. Deze composets varieren sterk in prijs en kwaliteit, ga daarom eerst luisteren voor je iets koopt en let zeker niet op het aantal "watts" op de doos. Dat zegt helemaal niets over de geluidskwaliteit of hoe hard het uiteindelijk kan spelen in de auto.

Achterspeakers zouden alleen een aanvullende functie moeten vervullen. 6x9's zijn daar helemaal niet voor nodig, een 13cm coaxiale voldoet ook prima. Idealiter is de achterset hetzelfde als de frontset, omdat dan het geluidsbeeld overeenkomt. Anders kan een keuze voor dezelfde serie, maar verschillende uitvoering (kleiner of coaxiaal) een idee zijn. Dit is echter geen hard gegeven, meer een bepaald idee over achterspeakers. Speelt het als aanvulling, dan verzwak je de achterspeakers meer dan voor (die vanaf ca. 80 Hz spelen) en geef je ze, al dan niet met behulp van passieve filtering een signaal tussen 200-3000 Hz. De hoge tonen komen dan van voren en het mid wordt van achteren aangevuld. De hogere bass (kickbass) komt van voren (80-200 Hz) en het subgeluid van achteren (onder 80 Hz).
Bij een goede inbouw op deze manier krijg je het geluid van voren en hoor je niet dat er een sub achterin speelt. Omdat je namelijk de kickbass van voren krijgt (de 80-200 Hz) en niet van achteren, trekt dit het subgeluid, wat enorm richtingsongevoelig is, mee naar voren (akoestische koppeling) met rondom basgeluid als gevolg. Als je wat harder wilt, kan je de achterspeakers ook kickbass laten weergeven, maar dan hoor je de sub ook meer van achteren komen.

4. Heb ik een subwoofer nodig?
Het gebruik van een sub kan je in grofweg twee doelen splitsen:

Om hard sublaag te kunnen spelen heb je subs nodig die veel lucht kunnen verplaatsen (luchtdruk maken). Dat is dus een sub met een groot conusoppervlak, die een grote lineaire uitwijking heeft en die ook nog eens hoog belastbaar is en een hoog rendement heeft.
Voor veel dB's is een 2x 30cm subsysteem aan te raden. Bijbehorende versterker kan een 2 kanaals zijn, iedere sub wordt aangestuurd door één kanaal. let bij de keuze van de subwoofers op het aantal spoelen en op de impedantie. Versterker en aangesloten woofer-impedantie moet een zo gunstig mogelijke combinatie geven.
Meestal wordt een bassreflex of bandpass kist (gepoorte kisten) gebruikt, die hebben een hoger rendement dan een gesloten kist. De subs moeten hier wel geschikt voor zijn. Dat kan je terugvinden in de handleiding.

Voor dit doel kan je één 25cm of 30cm subwoofer nemen, bijvoorbeeld in een gesloten kist. Omdat het rendement daarvan wat laag is, heb je er meestal behoorlijk veel vermogen voor nodig om behoorlijke geluidsniveau's te halen. De subwoofer zélf moet hier wel tegen kunnen, de belastbaarheid moet dus ook hoog zijn. Het uiteindelijke geluid zal strak en erg gecontroleerd zijn, ook op hoge volumes.

Voor beide doelen zijn veel liefhebbers te vinden en de subwoofer is dan ook één van de meest besproken onderdelen van een car audio installatie.

Los chassis of kompleet met behuizing kopen?
Beide heeft voor- en nadelen. Als je totaal niet handig bent zal je wel een komplete kist moéten kopen. Of je moet dit uitbesteden aan de car audio dealer.
Als je wél handig bent kan je eenvoudig een door de fabrikant voorgestelde kist nabouwen en aanpassen aan je eigen wensen voor wat betreft maatvoering en afwerking. En dat is vaak nog goedkoper ook.
Een losse "budget-subwoofer" van een beetje aardig merk is al een aardig begin en voor rond de 75-175 euro te vinden. Neem daarbij een versterker die minimaal het belastbare vermogen van de subwoofer kan leveren. Liefst wat hoger, dan heeft de versterker het "makkelijker" en controleert 'ie de subwoofer beter, wat het geluid weer ten goede komt.

Uitgebreide info over verschillende behuizingen en bouw staat op de subwoofer pagina.

5. Waar bestaat een budget installatie uit?
Goede resultaten zijn best mogelijk met een installatie bestaande uit apparatuur uit de instapklasse. De kwaliteit van de inbouw is zeer belangrijk voor het uiteindelijke resultaat.

Hou je het voorlopig bij je headunit alleen zonder externe versterker, let dan goed op de werkingsgraad (rendement) van de speakers die je koopt. 90 dB/W/m is wel het minste wat je zoekt (voor 13-16 cm), maar vaak zijn betere waarden ook wel te vinden. Hoe hoger deze waarde is, hoe harder je speaker kan met het aanwezige vermogen in de headunit. Het rendement zegt verder niks over de klank, alleen over het volume.

Achter kan iets meer geklust worden. In sedans zitten vaak standaard daarvoor aanwezige ruimten, in hatchbacks is dat vaak niet zo. Bij hatchbacks kan je door speakers in de hoedenplank te monteren al veel verbeteren. Het beste is om zelf een hoedenplank te maken van MDF. Het is goedkoop, je houdt je originele hoedenplank heel. Eenvoudigweg de originele hoedenplank omtrekken op een plaat 18mm of 22mm MDF. Dan nog wat balkjes in de lengterichting eronder voor de nodige stevigheid, doorveren doet het dan ook niet meer.
Gaten erin zagen met een decoupeerzaag, speakers monteren en één en ander afmaken met een stofje. Je maakt ze zodoende ook onzichtbaar voor het immer actieve dievengilde. Je kan het nog afmaken door de luidsprekerkabels te voorzien van een connector, zodat de hoedenplank er makkelijk uitgenomen kan worden.
Let er wel op dat de zware MDF hoedenplank zeer goed verankerd is, zodat de achterpassagiers er geen "last" van hebben bij een eventuele noodstop of botsing.

© website ontwerp & updates: Rob van Gameren 13-2-2009